Soğuk zincir taşımalarında en sık sorulan sorulardan biri şudur: strafor kutu soğuk tutma süresi kaç saattir? Bu süre, tek bir sabit değere bağlı kalmaz. Çünkü performansı; jel buzun kapasitesi, ürünün başlangıç sıcaklığı, dış ortam ısısı, kutu duvar kalınlığı, iç hacim doluluk oranı ve en önemlisi kapak sızdırmazlığı belirler. Ayrıca taşıma süresindeki kapak açma-kapama sıklığı da süreyi doğrudan kısaltır. Bu rehber, soğuk zincirde karar vermeyi kolaylaştırmak için temel etkenleri sistematik şekilde açıklar. Böylece planlama ekibi doğru kutu ölçüsünü seçer, jel buz yerleşimini doğru kurgular ve kapak sızdırmazlığını kontrol ederek hedeflenen sıcaklık aralığını daha uzun süre korur.
İçindekiler
- Strafor Kutu Soğuk Tutma Süresi Neye Göre Değişir?
- Jel Buz Seçimi: Gramaj, Donma Noktası ve Yerleşim
- İç Hacim ve Doluluk Oranı: “Boşluk” Neden Risk Üretir?
- Kapak Sızdırmazlığı: En Büyük Isı Kaçağı Kaynağı
- EPS Duvar Kalınlığı ve Yoğunluğu: Yalıtım Mantığı
- Taşıma Senaryoları: 4–8 Saat, 12–24 Saat, 24+ Saat
- Operasyonel İpuçları: Süreyi Uzatan Uygulamalar
- Sıkça Sorulan Sorular
1) Strafor Kutu Soğuk Tutma Süresi Neye Göre Değişir?
Strafor kutunun soğuk tutma süresi, ısı geçişini yavaşlatma kapasitesiyle başlar; ancak sahadaki sonuç, birden fazla değişkenin toplamıdır. EPS, ısı iletimini düşüren gözenekli yapısıyla avantaj sağlar; buna rağmen dış ortam çok sıcaksa veya rüzgâr etkisi artarsa ısı kazancı hızlanır. Ayrıca ürün içeriği büyük fark yaratır: Donmuş ürün, soğuğu daha uzun süre taşır; soğutulmuş ama donmamış ürün ise daha hızlı ısınır. Bununla birlikte jel buz miktarı yetersizse kutu içindeki sıcaklık hedef aralıkta kalmaz. İç hacim arttıkça “hava hacmi” büyür; dolayısıyla soğutulması gereken kütle artar. Kapak sızdırmazlığı zayıfsa ısı kaçakları hızlanır ve süre düşer. Bu nedenle strafor kutu soğuk performansı için tek bir “kaç saat” cevabı yerine, senaryoya göre planlanan bir süre aralığı kullanmak gerekir.
2) Jel Buz Seçimi: Gramaj, Donma Noktası ve Yerleşim
Jel buz, soğuk zincirde “enerji deposu” gibi çalışır; yani kutu içine soğuk yük taşır. Bu nedenle jel buzun gramajı ve donma karakteri, tutma süresini doğrudan belirler. Örneğin düşük gramaj, hızlı çözülme getirir; yüksek gramaj ise daha uzun süre stabil soğuk sağlar. Bununla birlikte jel buzun yalnızca miktarı değil, kutu içindeki dağılımı da kritik rol oynar. Jel buzları tek bir noktaya yığmak yerine ürün çevresine dengeli yerleştirmek daha iyi sonuç verir. Ayrıca jel buz ile ürün arasına ince bir ayırıcı katman konulduğunda, ürünün yerel donma riski azalır ve sıcaklık daha homojen dağılır. Ön soğutma da önem taşır: Jel buzları tam donmuş halde kullanmak gerekir; yarı donmuş jel, ilk saatlerde hızlı performans kaybı yaşatır. Sonuç olarak jel buz planı doğru kurulursa strafor kutu soğuk tutma süresi belirgin biçimde uzar.
3) İç Hacim ve Doluluk Oranı: “Boşluk” Neden Risk Üretir?
İç hacim, kutu seçiminin en kritik parametrelerinden biridir; çünkü hacim büyüdükçe soğutulması gereken hava miktarı artar. Özellikle ürün hacmi küçük kalırken kutu büyük seçildiğinde, kutu içindeki boş hava alanı ısıyı daha hızlı taşır. Ayrıca taşıma sırasında kutu sarsıldığında ürün ve jel buz yer değiştirir; bu hareket, kapak bölgesinde boşluk oluşturur ve ısı girişini hızlandırır. Buna karşılık iç hacmi doğru seçilen kutu, doluluk oranını artırır ve hava sirkülasyonunu azaltır. Böylece jel buzun soğuk yükü daha verimli çalışır. Uygulamada ideal yaklaşım, ürünleri mümkün olduğunca “kompakt” yerleştirmek ve kalan boşlukları uygun dolgu malzemesiyle kontrol etmektir. Bu sayede konveksiyon etkisi düşer ve ısı kazancı yavaşlar. Dolayısıyla iç hacim planı doğru yapıldığında strafor kutu soğuk performansı daha öngörülebilir hale gelir.
4) Kapak Sızdırmazlığı: En Büyük Isı Kaçağı Kaynağı
Soğuk zincirde en hızlı performans kaybı, çoğu zaman kapak birleşiminden başlar. Kapak oturmadığında veya kapakta mikroskobik boşluklar kaldığında sıcak hava kutuya girer; soğuk hava ise dışarı çıkar. Bu akış, kutu duvarının yalıtım avantajını zayıflatır ve jel buzun yükünü erken tüketir. Bu nedenle kapak tasarımı kadar kapak uygulaması da önem taşır: Kapağın tam oturması gerekir, ayrıca yüzeyde kırık veya deformasyon bulunmamalıdır. Sahada bantlama uygulaması, sızdırmazlığı pratik biçimde güçlendirir; özellikle uzun süreli taşımada bu adım süreyi uzatır. Bununla birlikte kapak açma sıklığı arttıkça her açılışta sıcak hava girişi yaşanır. Operasyon ekibi, kontrol ihtiyacı varsa “kısa süreli açma” ve hızlı kapatma prosedürü belirlemelidir. Kapak sızdırmazlığı güçlendikçe strafor kutu soğuk tutma süresi belirgin biçimde artar.
5) EPS Duvar Kalınlığı ve Yoğunluğu: Yalıtım Mantığı
EPS kutularda duvar kalınlığı, ısı geçiş hızını doğrudan etkiler. Kalınlık arttıkça ısı iletimi zorlaşır; bu da soğuk tutma süresini uzatır. Bununla birlikte tek kriter kalınlık değildir; EPS yoğunluğu ve üretim kalitesi de önem taşır. Daha tok bir yapı, taşıma sırasında ezilmeye karşı direnç sağlar; ezilme azaldıkça kapak oturması da daha stabil kalır. Ayrıca düzgün yüzey, bantlama ve sızdırmazlık uygulamalarını kolaylaştırır. Ancak kalın duvarın doğru sonuç vermesi için kutu boyutunun da doğru seçilmesi gerekir. Çok büyük bir iç hacim, kalın duvar avantajını tek başına yeterli kılmaz. Buna karşılık doğru ebat + doğru kalınlık kombinasyonu, sıcaklık dalgalanmalarını azaltır. Bu yüzden seçim sırasında “duvar kalınlığı + iç hacim + kapak oturuşu” birlikte değerlendirilmelidir. Böyle bir yaklaşım, strafor kutu soğuk performansını saha koşullarında daha stabil kılar.
6) Strafor Kutu Soğuk Taşıma Senaryoları: 4–8 Saat, 12–24 Saat, 24+ Saat
Sahada süre beklentisini yönetmek için senaryo bazlı planlama gerekir. 4–8 saatlik taşımada, doğru ebat seçimi ve yeterli jel buz ile birçok ürün hedef aralıkta kalabilir; ancak dış ortam sıcaklığı yükselirse süre kısalır. 12–24 saat bandında ise jel buz kapasitesi ve kapak sızdırmazlığı belirleyici hale gelir; ayrıca kutunun ön soğutulması önemli avantaj sağlar. 24 saat üzeri taşımada ise kutu seçimi daha stratejik bir karara dönüşür: İç hacim doluluk oranı yükseltilmeli, jel buz yerleşimi katmanlı yapılmalı ve kapak sızdırmazlığı mutlaka güçlendirilmelidir. Buna ek olarak transfer noktalarında bekleme süresi artarsa “ısıl yük” büyür; dolayısıyla planlama ekibi bu beklemeleri senaryoya dahil etmelidir. Bu bölümdeki temel mesaj şudur: Süreyi yalnızca kutu değil, bütün sistem belirler. Sistem doğru kurulduğunda strafor kutu soğuk tutma süresi daha gerçekçi ve yönetilebilir hale gelir.
7) Operasyonel İpuçları: Süreyi Uzatan Uygulamalar
Soğuk tutma süresini uzatmak için birkaç operasyonel adım güçlü etki üretir. İlk adım, ürünleri ve jel buzları mümkünse ön soğutulmuş alanda hazırlamaktır; sıcak hazırlık ortamı, kutuya gereksiz ısıl yük bindirir. İkinci adım, jel buz yerleşimini “üst-alt ve yanlar” şeklinde dengeli kurmaktır; bu sayede sıcaklık dağılımı daha homojen ilerler. Üçüncü adım, kutu içindeki boşlukları kontrol etmektir; boşluk azaldıkça hava sirkülasyonu düşer. Dördüncü adım, kapağı hızlı kapatmak ve sızdırmazlığı bantla güçlendirmektir. Beşinci adım, kutuyu taşıma sırasında doğrudan güneşten uzak tutmaktır; gölgede taşıma bile süreyi uzatır. Son olarak, sevkiyat planını gereksiz aktarmalardan arındırmak gerekir; aktarma arttıkça risk büyür. Bu adımlar bir araya geldiğinde strafor kutu soğuk performansı daha uzun süre korunur.
Sıkça Sorulan Sorular
1) Strafor kutu soğuk kaç saat tutar?
Süre, senaryoya göre değişir. Jel buz miktarı, iç hacim ve kapak sızdırmazlığı süreyi belirler. Dış ortam sıcaklığı yükseldikçe süre kısalır. Bu nedenle proje bazlı planlama daha doğru sonuç verir. En sağlıklı yaklaşım, hedef sıcaklık aralığını ve taşıma süresini netleştirmektir.
2) Jel buz sayısını nasıl belirlemek gerekir?
Jel buz seçimi gramaj ve yerleşimle birlikte değerlendirilir. Ürün başlangıç sıcaklığı da kritik rol oynar. Ayrıca kutu iç hacmi büyüdükçe daha fazla soğuk yük gerekir. Bu yüzden tek bir standart adet önerisi yerine, senaryoya göre hesap yapmak gerekir. Dengeli yerleşim, verimi artırır.
3) Kapak sızdırmazlığı gerçekten bu kadar etkili mi?
Evet, kapak birleşimi en hızlı ısı giriş noktasıdır. Kapak tam oturmazsa sıcak hava kutuya girer. Jel buz daha hızlı çözülür ve süre düşer. Bantlama, bu riski belirgin biçimde azaltır. Ayrıca kapağı sık açmak da süreyi kısaltır.
4) Büyük kutu almak daha iyi soğuk tutar mı?
Hayır, çoğu durumda büyük kutu boşluk üretir. Boşluk, hava hacmini artırır ve ısı taşınımını hızlandırır. Doğru ebat, doluluğu artırır ve süreyi uzatır. Bu nedenle ürün hacmine uygun kutu seçmek gerekir. Paketleme düzeni de performansı etkiler.
5) EPS duvar kalınlığı artınca süre kesin uzar mı?
Genellikle uzar; çünkü ısı geçişi yavaşlar. Ancak iç hacim çok büyükse veya kapak kaçak yapıyorsa avantaj azalır. Bu yüzden kalınlık tek başına yeterli olmaz. Doğru kombinasyon, ebat + kalınlık + sızdırmazlıktır. Böylece sistem stabil çalışır.
ANDPOL’un polistiren bazlı strafor kutu çözümleri hakkında bilgi almak için İletişime geç
